Geboorte en verlies

Het verlies van een kind is ondenkbaar en ontzettend moeilijk. We voorzien een koestermoment, afgestemd op de wensen van de ouders, met aandacht voor eventuele broertjes en zusjes. Als geboorte en verlies samen vallen, is verbondenheid met je baby belangrijk in het rouwproces. Ouderhandelingen zoals strelen, knuffelen, wiegen, kleertjes aandoen, … kunnen hierbij helpen. Alles kan, alles mag, niets moet.

Ken je “Boven De Wolken”? Het zijn vrijwillige professionele fotografen die kosteloos tastbare herinneringen maken van sterrenkindjes.

Elk stilgeboren kindje, ongeacht de duur van de zwangerschap, kan op verzoek van de ouders worden begraven of gecremeerd.

Veel gemeentelijke begraafplaatsen hebben hiervoor een speciaal ingerichte, serene 'sterrenweide'. Dit is een rustig gedenkperkje specifiek voor stilgeboren baby's, waar ouders hun kindje kunnen laten begraven, uitstrooien of een gedenkplaatje onder de vorm van een sterretje of wolkje kunnen achterlaten. Daarnaast is er ook de mogelijkheid om de asurne mee naar huis te nemen om dan bij jullie thuis een mooi herinneringsplekje te creëren.

Wij kunnen je hierover verder informeren.

Omdat jullie kindje – jullie sterrenkindje of vlinderkindje – er toe doet en voor altijd een plek in jullie hart heeft, bezorgen we jullie een overzicht in administratieve en sociale rechten rond verlof en premies, waarbij we jullie willen ondersteunen.

1. Aangifte en naamgeving

Wanneer een zwangerschap eindigt in het verlies van een sterrenkindje, voorziet de Belgische wetgeving verschillende administratie. Dit hangt strikt af van de zwangerschapsduur:

• Vanaf 180 dagen (26 weken): De aangifte van het kind is wettelijk verplicht. De ambtenaar stelt een officiële 'akte van aangifte van een levenloos kind' op. In deze akte krijgt je kindje de volledige juridische erkenning: de vermelding van de voornaam én de familienaam is wettelijk verankerd. Een begrafenis of crematie is vanaf deze termijn wettelijk verplicht.
• Tussen 140 en 179 dagen (20 tot 26 weken): De aangifte is optioneel. Er is geen verplichting, maar op verzoek van de ouders mag er een officiële akte van een levenloos kind worden opgemaakt. Sinds de wetswijziging is het binnen deze termijn mogelijk om je kindje officieel een voornaam te geven in de akte. Een familienaam kan bij deze duur nog niet officieel worden opgenomen.
• Vóór 140 dagen: Er wordt door burgerzaken geen officiële akte opgesteld en er is geen wettelijke naamsvermelding mogelijk. Om dit gemis op te vangen, bieden vrijwel alle Belgische steden en gemeenten een symbolisch 'sterrenregister' aan. Hierin kun je de naam van je sterrenkindje laten registreren, zodat het verlies een tastbare en erkende plek krijgt in de gemeente.

Als je kindje levend ter wereld kwam, ongeacht de zwangerschapsduur, maar kort na de geboorte overlijdt, gelden bovenstaande regels niet. In dat geval is er een geboorteaangifte én een overlijdensaangifte. De gemeente stelt dan een geboorteakte en een overlijdensakte op, waarbij het kindje altijd een voornaam en familienaam krijgt.

2. Wanneer moet je weer aan het werk?

Voor de moeder
Je hebt recht op moederschapsverlof (bevallingsrust) als de zwangerschap minstens 180 dagen heeft geduurd. Dit verlof bedraagt in totaal 15 weken (of meer bij een meerling), waarvan er verplicht 9 weken bevallingsrust moeten worden opgenomen vanaf de dag van de bevalling. Dit kan worden verlengd met het resterende, niet-opgenomen deel van de prenatale rust. Bij een zwangerschapsverlies vóór de grens van 180 dagen is er wettelijk geen recht op moederschapsrust. Als je mentaal of fysiek niet in staat bent om te werken, wordt je afwezigheid beschouwd als een gewone arbeidsongeschiktheid via de mutualiteit.

Voor de vader of meeouder
Elke vader of partner heeft recht op 20 dagen geboorteverlof. Dit recht geldt wanneer het kindje stilgeboren wordt na een zwangerschap van ten minste 180 dagen. Je kunt deze 20 dagen flexibel opnemen binnen een periode van 4 maanden na de bevalling.

Daarnaast is er bij een stilgeboorte (vanaf 180 dagen) recht op omstandigheidsverlof (rouwverlof of klein verlet). Sinds de wetgeving rond het rouwverlof is uitgebreid, hebben ouders bij het overlijden van een kind recht op 10 dagen rouwverlof, waarvan er 3 dagen binnen de periode tussen het overlijden en de uitvaart moeten worden opgenomen (het exacte aantal dagen kan variëren naargelang de sector of de precieze zwangerschapsduur). Bij een vroegtijdig zwangerschapsverlies (vóór 180 dagen) bestaat er voor de partner wettelijk geen geboorte- of rouwverlof, tenzij anders geregeld via de werkgever of sector.

3. Heb je recht op een geboortepremie?

De geboortepremie is een eenmalig bedrag dat de overheid uitkeert. Werd je kindje stilgeboren na een zwangerschap van minstens 180 dagen? Dan heb je volledig recht op deze premie.

Je kunt de geboortepremie al aanvragen vanaf de 6e maand van de zwangerschap bij een uitbetaler van het Groeipakket of kinderbijslagfonds. Om de premie definitief te ontvangen na een stilgeboorte, bezorg je de uitbetaler de "akte van aangifte van een levenloos kind" die je van de gemeente ontvangt. Vraag ook altijd na bij je mutualiteit of werkgever, want sommigen voorzien een aanvullende premie of extra ondersteuning bij zwangerschapsverlies.

4. Fiscale rechten: de invloed op je belastingaangifte

Het verlies van je kindje heeft ook gevolgen voor je personenbelasting. FOD Financiën kent een belastingvoordeel toe via een verhoging van de belastingvrije som, maar hanteert hiervoor strikte criteria:

• Als je baby levend geboren is, ongeacht de zwangerschapsduur, en daarna is overleden, mag je je kindje voor dat inkomstenjaar als fiscaal ten laste opgeven.
• Je kindje is stilgeboren vanaf 180 dagen (26 weken): De wetgever stelt een stilgeboren kind vanaf deze termijn fiscaal gelijk aan een levend geboren kind. Je mag je sterrenkindje dus volledig ten laste nemen in de belastingaangifte van het jaar waarin het is geboren.
• Je kindje is stilgeboren vóór 180 dagen: Bij een zwangerschapsverlies vóór de grens van 180 dagen is er wettelijk geen fiscaal recht om een kind ten laste op te nemen.

Hoe vind je andere ouders?

Contact met lotgenoten die precies begrijpen wat je doormaakt, kan een grote steun zijn. Je kunt terecht bij de volgende gespecialiseerde verenigingen en praatgroepen:

• Met lege handen vzw: Een actieve en warme zelfhulpgroep specifiek voor ouders die hun baby verloren tijdens de zwangerschap of kort na de bevalling.
• Berrefonds vzw: Een warm expertisecentrum dat gezinnen ondersteunt na het verlies van een kind. Zij schenken via ziekenhuizen de bekende Koesterkoffers om de eerste tastbare herinneringen te maken
• OVOK vzw (Ouders van een Overleden Kind): Een zelfhulpvereniging voor ouders die een kind verloren, ongeacht de leeftijd of omstandigheden.
• Fara vzw: Een professioneel expertisecentrum dat begeleiding biedt bij moeilijke zwangerschapskeuzes.
• Boven De Wolken vzw: Vrijwillige professionele fotografen 
  die kosteloos tastbare herinneringen maken van sterrenkindjes.